[Raşit Tunca]

Kütle Nedir? Nasıl bulunur? Kütle ile Ağırlık arasındaki fark nedir? Kütle ölçüm Birimleri Nelerdir?

Kütle Nedir?Nasıl bulunur?

Kütle :

Bir cismin içerisinde bulunan canlı ve cansız madde miktarıdır.Kütleyi ölçmek için eşit kollu ve günümüzde ki gibi elektronik teraziler kullanılır.Eşit kollu teraziler ne yazık ki yavaş yavaş ortadan kalkmaktadır.Bu teraziler iki kefeli olup bir kefeye sabit bir ağırlık,diğer kefeye ise kütlesi ölçülecek cisim konulur.Bunlara örnek olarak bakkal veya pazarlarda gördüğümüz teraziler verilebilir.Bir diğer eşit kollu terazi çeşidinde ise terazi kolu bölmelere ayrılmıştır.Denge binicilerin hareketi ile sağlanır.Elektronik terazi ise elektronik devre elemanlarının kuvvete karşı vermiş olduğu tepki ile çalışırlar.Bütün bu terazilerin ortak yanları kütle ölçümü yapabilmek için tasarlanmış olmalarıdır.En hassas ölçümler günümüzde elektronik teraziler ile yapılmaktadır.

Kütle ile Ağırlık arasındaki fark nedir?

    Kütle bir cismin değişmeyen madde miktarıdır.Bu nedenle her yerde aynıdır.Ağırlık ise bulunduğu yere göre değişir.Çünkü yerçekimi kuvvetinin büyüklüğüne  göre bulunur.Yerçekiminin az veya çok olduğu yerlerde ağırlık miktarı değişir.
    Kütle yönsüz  (skaler) büyüklüktür.Ağırlık ise yönlü (vektorel) büyüklüktür.
    Kütle eşit kollu teraziler,elektronik teraziler veya benzerleri ile ölçülürken ağırlık dinamometre veya yaylı el kantarları ile ölçülürler.

Kısacası;

terazide gördüğünüz rakam kütlenizdir.Bunu da kg veya gram olarak görürsünüz.Ağırlığınız ise Newton’la ölçülür.1 kg =10 Newton olduğuna göre kütleniz olan kg  ile 10 çarpılınca ağırlığınız ortaya çıkar.

Kütle ölçüm Birimleri:

    Kilogram >kg
    Hektogram >hg
    Dekagram >dag
    Gram >g
    Desigram >dg
    Santigram >cg
    Miligram >mg

Kütle birimleri onar onar büyür.Bu nedenle;

    1 Kental = 1q = 100 kg.
    1 Ton = 1t = 1000 kg’dır.

Gramın As Katları

    Desigram= dg= Gramın 10 da biridir.
    Santigram=cg= Gramın 100 da biridir.
    Miligram=mg= Gramın 1000 da biridir.

Kütlenin bulunması:

    Brüt kütle – dara = net kütle
    Brüt kütle – net kütle = dara
    Dara + net kütle = Brüt kütle

Katıların direk tartılırken;sıvılar için boş kaplar,gazlar içinse balon kullanılarak kütleleri ölçülür.