[Raşit Tunca]

   

Kuran'da Sivrisinek İle İlgili Ayetler Nelerdir?

أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ , بِسْمِ ﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم

إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَسْتَحْىِۦٓ أَن يَضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۚ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ ۖ وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فَيَقُولُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهِۦ كَثِيرًا وَيَهْدِى بِهِۦ كَثِيرًا ۚ وَمَا يُضِلُّ بِهِۦٓ إِلَّا ٱلْفَٰسِقِينَ

İnnallâhe lâ yestahyî en yadribe meselen mâ beûdaten fe mâ fevkahâ fe emmellezîne âmenû fe ya’lemûne ennehul hakku min rabbihim, ve emmellezîne keferû fe yekûlûne mâzâ erâdallâhu bi hâzâ meselâ(meselen), yudıllu bihî kesîran ve yehdî bihî kesîrâ(kesîran) ve mâ yudıllu bihî illel fâsıkîn(fâsıkîne).

Allah, bir sivrisineği, ondan daha da ötesi bir varlığı örnek olarak vermekten çekinmez. İman edenler onun, Rablerinden (gelen) bir gerçek olduğunu bilirler. Küfre saplananlar ise, “Allah, örnek olarak bununla neyi kastetmiştir?” derler. (Allah) onunla birçoklarını saptırır, birçoklarını da doğru yola iletir. Onunla ancak fasıkları saptırır.

Bakara / 26. Ayet


Kur’an’da adı geçen hayvanlardan bir tanesi de, ‘sivrisinek’tir. Mekke’li müşrikler, Fil, deve, gibi iri cüsseli hayvanlardan bahseden âyetleri işittiklerinde, Hz. Peygamber’e ve onun davetine icabet etmiş sahabeye itiraz etmemişlerdi. Oysa, âyetlere itiraz etmek, alaya almak için mumla bahane aramakta idiler.

Ancak, Cenab-ı Hak kitabında:

“Ey insanlar! Size bir misal getirildi; şimdi onu dinleyin: Sizin Allah’tan başka, dua edip çağırdıklarınızın (bâtıl ilahlarınızın) hepsi bir araya gelseler, bir sineği yaratamazlar. Sinek onlardan bir şey kapsa, onu da geri alamazlar. İsteyen de âciz, istenene de!” (Hac, 73)

“Allah’tan başka veli edinenlerin hali, örümceğin durumu gibidir. Örümcek de bir yuva yapar; fakat yuvaların en zayıfı örümceğin yuvasıdır—keşke bilseler!” (Ankebut, 41)

âyetlerinde olduğu gibi, sinek ve örümcek gibi küçük canlılardan da misaller verdiğinde ve onların adlarını andığında, müşrikler, itiraza başladılar. Güya Kur’an’ı küçük düşürmek için aradıkları fırsatı bulmuşlardı. Allah, nasıl olurdu da, bu hakir ve küçük şeylerden bahsederdi. Hiç olur muydu? Onların bu tür itirazlarına, Cenab-ı Hak, Bakara Suresinin 26 âyetiyle cevap verdi:

“Allah, sivrisinekle yahut ondan daha küçüğüyle misal vermekten çekinmez. İman edenler bilirler ki, o, Rablerinden gelen hakkın tâ kendisidir. İnkâr edenler de “Allah bu misalle ne demek istedi?” deyiverirler. Allah, bu misalle nicelerini saptırır, nicelerini de doğru yola ulaştırır. Aslında, Allah’ın saptırdıkları, zaten yoldan çıkmış olanlardır.”

Bu âyet içinde ismi geçen sivrisineğin, Arapça adı ‘BEÛD’ dur. Âyette BEÛDAT’ şeklinde yer alır. Kelimenin sonundaki ‘t’ harfi kelimeye dişil bir anlam yükler. Yani âyette sivrisineğin dişisinden bahsedilmektedir. Ayrıca âyetin devamında yer alan ‘FEVKAHÂ’ (onun ötesinde) kelimesinin sonuna ilave edilmiş ve sivrisineğe işaret eden ‘hâ’ zamiri de, dişiliği ifade etmek için kulanılır. Yani misal olarak özellikle dişi sivrisinek seçilmiştir!

Kur’an’ın, özellikle dişi sivrisinekten bahsediyor olmasının elbette büyük bir hikmeti vardır. Ancak bu hikmet, âyetin nazil olduğu zamandan yüzyıllar sonra, bilimsel bir dizi araştırmalar sonunda ortaya çıkmıştır. SİVRİSİNEK yazısında ayrıntılarıyla okuduğunuz gibi, insanın kanını emen ve kanı yumurtaları için kullanan sivrisinek, dişi sivrisinektir. İşte Kur’an, bu gerçeğe işaret etmek için misali dişi sivrisinekten vermiştir.

Kaynak
sorularlaislamiyet